Helaas komen bij onze gedomesticeerde paarden veel hoefproblemen voor. De meeste van deze problemen ontstaan door management, maar ook de hoefsmid is vaak aan te wijzen als de veroorzaker van verschillende problemen. In dit artikel zal ik een paar veel voorkomende hoefproblemen onder de loep nemen, met de daarbij behorende oorzaken en oplossingen. Helaas is het niet mogelijk om bij ieder probleem één oplossing te geven, dit omdat er meestal vele oorzaken mogelijk zijn bij het ontstaan van het probleem.

Management

Veel hoefproblemen ontstaan door verzorger en/of hoefsmid. Paardeneigenaren houden paarden in onnatuurlijke omstandigheden en bepalen de voeding. Beide factoren zijn van grote invloed op de hoefkwaliteit.
Hoefsmeden proberen daarnaast veel hoefproblemen op te lossen met soms gebrekkige kennis of – erger – onkunde, waardoor het probleem verergert.
Alle problemen die te maken hebben met hoefkwaliteit zoals brokkelen, scheuren, rotstraal, mok en zelfs hoefzweren kunnen veroorzaakt worden door gebrekkig management. Ik zie vaak problemen die ontstaan vanuit de voeding. Het gaat dan om tekorten in de bodem of in het ruwvoer, of ontstane scheefheid in de voeding door gebruik van supplementen. Maar ook kan het zijn dat het al een stofwisselingsprobleem van het paard zelf is. Daarnaast zie ik vaak gebrekkige stalhygiëne, te weinig beweging en verkeerde hoefverzorging.
Hieronder zal ik verschillende problemen uiteenzetten.

Gevoeligheid

Heel erg vaak hoor je dit probleem niet, omdat het paard meestal direct na constatering beslagen wordt. Gevoeligheid kan veel oorzaken hebben. Vaak wordt te veel zoolmateriaal weggehaald waardoor het paard gevoelig wordt. Het is echter ook mogelijk dat de gevoeligheid van binnenuit ontstaat, bijvoorbeeld door een tekort in of verstoring van de
voeding. Het is ook bekend dat de chemische ontwormkuur gevoeligheid kan veroorzaken. Soms is de oorzaak van gevoeligheid te vinden in de kwaliteit van de inwendige structuren of een onbalans. Dit laatste is een vaak voorkomende
reden en wordt veroorzaakt door slordig werk van de hoefsmid. Het is belangrijk om, wanneer een paard gevoelig loopt, eerst onderzoek te doen naar waar de gevoeligheid vandaan komt. Loopt het paard gevoelig over een harde vlakke ondergrond, op grind e.d., of juist op een zachte wat zwaardere bodem? Een goede hoefsmid of hoefspecialist kan u helpen de oorzaak te vinden en u adviseren in de juiste behandeling. Vraag desnoods een andere hoefsmid om een second opinion.

Rotstraal

rotstraalRotstraal is een bacteriële aandoening van de straal. Belangrijk om te weten is dat de straal niet een nutteloos driehoekje aan de onderkant van de hoef is, maar juist een belangrijk onderdeel van de hoef. De straal heeft druk van de bodem nodig om zich goed te ontwikkelen. Wanneer de hoefsmid teveel straalmateriaal wegsnijdt, het paard op ijzers staat of de hoef samengeknepen is verliest de straal contact met de bodem en gaat zich in sommige gevallen zelfs degenereren. Een natuurlijk proces: alles wat niet gebruikt wordt, degenereert en alles wat slijt zal zich herstellen
in een steviger staat dan het daarvoor was. Dit noemen we supercompensatie. Wanneer de straal al wat zwakker is, is hij veel vatbaarder voor bacteriën. Ook de bodem kan (mede) een oorzaak zijn, bijvoorbeeld een ammoniak houdende bodem (slechte stalhygiëne). Daarbij maakt het vochtige Nederlandse landschap de straal weker en vatbaarder voor deze problemen. Verder kan net als alle hoefproblemen de oorzaak te vinden zijn in voeding etc.
Bij rotstraal is het belangrijk dat het geïnfecteerde gebied niet groter wordt, daarom snijden de meeste hoefsmeden het geïnfecteerde gebied eruit. Hou er rekening mee dat dan de straal nog minder druk krijgt! Hier moet de hoefsmid dan op een andere manier voor zorgen. Ook zijn er diverse smeersels etc. Ik denk dat het belangrijk is om de straal zoveel
mogelijk intact te laten, te zorgen voor druk, en te behandelen met een droog product, zoals NT-Dry.

Het wegsnijden is niet fout maar is niet de enige oplossing, er moet een middenweg gevonden worden. Als je veel wegneemt en het paard staat dagelijks in een slecht stalklimaat dan maak je de straal alleen maar zwakker. Snij daarom voldoende weg zodat er zoveel mogelijk zuurstof bijkomt, maar zorg ook voor druk op de straal zonder zuurstof uit te sluiten. En, laatst genoemd maar zeker niet minder belangrijk: draag zorg voor een goede leefomgeving voor het paard.

Lees meer over rotstraal

 

Hoefscheuren

scheur-met-schimmelHoefscheuren kunnen ontstaan bij een gebrekkige hoefkwaliteit, wanneer de hoef (plaatselijk) te lang is, of bij een slechte hoefbalans of stand. De oorzaak is vaak redelijk gemakkelijk te achterhalen.
Zijn er meer paarden met hoefscheuren op verschillende plaatsen op stal? Dan is de oorzaak vaak te zoeken in de hoefkwaliteit als gevolg van voeding etc.
De locatie van de scheur in de hoef verraadt ook vaak veel. Een scheur in de kwartieren heeft vaak te maken met het feit dat de wand in de kwartieren door de meeste hoefsmeden wat te lang gelaten wordt.
In de toon ontstaat een scheur vaak door een verkeerde stand.

Mok

Mok is een huidprobleem in de kootholten van het paard. Eigenlijk is mok een verzamelnaam van verschillende problemen in hetzelfde gebied. Dat maakt ook dat de behandeling erg verschilt per paard. Heel belangrijk is in alle gevallen de stalhygiëne: vocht en urine zijn zeker niet bevorderlijk voor de genezing van mok. Behandeling kan met verschillende middelen zoals NT-Dry.

 

Ondergeschoven verzenen

ondergeschovenOndergeschoven verzenen komen altijd door verkeerde of gebrekkige hoefverzorging. Een jong paard kan in zijn groei een afwijkende hoefstand ontwikkelen. Een hoefsmid moet dan direct ingrijpen. De afwijkende stand kan ontstaan doordat het veulen niet bij het gras kan, maar ook in de groei, die in fases gaat, kan er tijdelijk een verkeerde belasting ontstaan die een afwijkende stand tot gevolg kan hebben. Veel hoefsmeden durven niets meer van de verzenen af te halen bij ondergeschoven verzenen. Dat is jammer, want de hoornpijpjes worden verkeerd belast en de enige oplossing
is juist de verzenen inkorten en zorgen voor druk op de straal. De druk wordt getransporteerd naar binnen in de hoef, en druk betekent betere ontwikkeling van de inwendige structuren zoals het straalkussen.

 

Hoefzweren

Hoefzweren kunnen op verschillende plaatsen in de hoef voorkomen. De plaats van ontsteking bepaalt de benoeming. Zo heet een ontsteking in de straal een straalzweer en in de zool een zoolzweer.
Naast de oorzaken, die te zoeken zijn in de voeding, kunnen er ook diverse andere oorzaken zijn. Een voorbeeld is wanneer het paard op iets scherps gestaan heeft, of een niet goed behandelde hoefscheur heeft. Ook teveel druk kan hoefzweren veroorzaken.
Behandeling is simpel; de hoefsmid of dierenarts kan de zweer, wanneer deze zo rijp mogelijk is, opensnijden zodat het ontstekingsvocht weg kan. Dit geeft een enorme verlichting aan het paard, dat meestal meteen een stuk beter kan lopen. Al lopend perst het paard het laatste beetje vocht eruit en de kreupelheid is over. U als eigenaar moet zorgen voor een schone omgeving en regelmatige ontsmetting tot alles weer netjes is dichtgegroeid.

 

brokkelBrokkelhoeven

Brokkelhoeven ontstaan meestal vanuit een verkeerd management. Raadzaam is het om analyses te maken van het ruwvoer en eventueel de bodem om scheefheid in de voeding op te sporen en te corrigeren. Verder kan het zijn dat de hoefsmid de hoefwand te lang laat en/of deze niet goed afrondt. Daardoor kan het buitenste gedeelte van de hoefwand
gemakkelijk gaan brokkelen. Zo houden paarden in de natuur hun hoeven kort wanneer er niet voldoende slijtage optreedt. Het afbrokkelen van stukken hoefwand kan ook komen door andere hoefaandoeningen zoals White line disease, losse of holle wand etc.

 

White line disease

White line disease is een schimmel- en bacteriële infectie in de hoefwand, vaak in de wittelijn – vandaar de naam -, maar meestal is een groot gedeelte van de hoefwand aangetast. Schimmels en bacteriën houden van donkere, zuurstofarme plaatsen waar ze lekker hun gang kunnen gaan. Vaak ontstaat het probleem met een onopvallend scheurtje. Wanneer de infectie wordt opgemerkt is al een groot gedeelte van de wand geïnfecteerd. Schimmels zijn erg moeilijk te bestrijden. Dat kan met verschillende producten, zoals bijvoorbeeld Imaverol, maar er zijn ook goede resultaten geboekt met honing. De hoefsmid moet veel wand wegnemen om hiermee te zorgen voor veel zuurstof, maar het is ook belangrijk dat het paard kan blijven lopen.

 

Conclusie

Ieder hoefprobleem is een individueel probleem dat op een paardspecifieke manier moet worden opgelost. Zoek raad bij een goede hoefsmid of hoefspecialist om samen met hem of haar een juiste behandeling voor het probleem op te stellen.